FAQ

Najczęściej zadawane pytania

 

Dlaczego taki program?

Pierwszym celem przyświecającym organizatorom programu jest możliwie szerokie pokazanie znaczenia motoryzacji w wielu obszarach i kontekstach istotnych dla człowieka żyjącego we współczesnym świecie. W ślad za tym idzie cel drugi, obejmujący wsparcie takich kierunków rozwoju nowoczesnej motoryzacji w Polsce, które nasze życie uczynią lepszym, łatwiejszym, bardziej świadomym. Mówiąc najprościej, program wprowadzony został po to, aby mądry i odpowiedzialny rozwój motoryzacji pozytywnie wpływał na jakość naszego życia we wszystkich obszarach, których może dotyczyć rozwój motoryzacji.

 

Zrównoważony rozwój w motoryzacji

Uwidaczniające się w niektórych popularnych opracowaniach sprowadzanie zrównoważonego rozwoju w motoryzacji do kwestii związanych z ochroną środowiska naturalnego jest daleko posuniętym uproszczeniem. Zrównoważony rozwój to pojecie, które znacznie wykracza poza obszar postaw proekologicznych. Jeśli nawet pozostaniemy przy określeniu „środowisko”, trzeba sięgnąć po jego jak najszersze znaczenie, odwołujące się zarówno do spraw gospodarczych, jak i związanych z kontekstem społecznym czy ekologicznym. Światowa Komisja do spraw środowiska i rozwoju (tzw. Komisja Burtland) zdefiniowała rozwój zrównoważony jako taki, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie. Takie rozumienie zrównoważonego rozwoju stwarza platformę współpracy dla kilku środowisk: przedsiębiorców szukających efektywniejszych rozwiązań, innowatorów oferujących nowe pomysły dla biznesu, antropologów i ekologów badających dobrostan człowieka w jego środowisku społecznym i ekologicznym. Zrównoważony rozwój motoryzacji spójnie łączy dążenie do wzrostu konkurencyjności przedsiębiorstw, zadowolenia społecznego i poprawy stanu środowiska.

 

O co chodzi z tą kratką?

Chodzi o to, że w świetle przepisów, wielokrotnie zmienianych w ciągu ostatnich 10 lat, pełnego odpisu podatku VAT od samochodów nabywanych przez firmy można jedynie wówczas, gdy samochód jest zarejestrowany jako ciężarowy (ma odpowiednią homologację), a jego ładowność wynosi minimum 500 kg. W przypadku samochodów osobowo-towarowych (np. typu VAN czy kombi) oddzielenie przestrzeni bagażowej od pasażerskiej jest w świetle wymogów dotyczących homologacji pojazdu jako ciężarowego związane z koniecznością zamontowania kratki. W uproszczeniu więc firmy mogą odliczać VAT jedynie od pojazdów osobowo-ciężarowych „z kratką”. W pozostałych przypadkach odliczenie podatku jest niemożliwe lub dopuszczalne w odniesieniu do jego części. Nie tylko branża motoryzacyjna, ale znaczna cześć kręgów biznesowych podkreśla, że takie rozwiązanie wypacza rzeczywisty obraz rynku, ponieważ sztucznie zwiększa popyt na samochody „z kratką”, homologowane jako ciężarowe, podczas gdy użytkowanie samochodu służbowego przez firmę (np. pośrednictwa finansowego) nie musi się wcale wiązać z przewożeniem ładunków. Brak stabilizacji w przepisach podatkowych powoduje zamieszanie i dokonywanie zakupów przez klientów samochodów nie takich, jakich potrzebują w danej chwili, ale tych, od których akurat można odliczyć podatek VAT. Np. doradca podatkowy, jeżeli chce pełnego odliczenia VAT, musi zakupić pojazd z kratką, który de facto nie jest mu potrzebny. Wobec rosnącej roli usług w nowoczesnych gospodarkach oparcie kryterium związku z działalnością gospodarczą na ładowności pojazdu nie ma żadnego uzasadnienia. Wprowadzenie ograniczenia dotyka samochodów, które są narzędziem pracy wielu małych i średnich przedsiębiorców – filarów polskiej gospodarki. Rozwiązaniem najsensowniejszym z punktu widzenia wspierania przedsiębiorczości byłoby uznanie każdego samochodu firmowego za narzędzie pracy, a co za tym idzie – umożliwienie pełnego odpisu podatku VAT naliczanego od wszelkich pojazdów samochodowych nabywanych do celu prowadzenia działalności gospodarczej.

 

Akcyza a podatek ekologiczny

Podatek akcyzowy to w uproszczeniu podatek należny państwu od każdego wyprodukowanego lub sprowadzonego z zagranicy samochodu rejestrowanego w Polsce po raz pierwszy. Obecnie poziom akcyzy zależy jedynie od pojemności silnika samochodu. Branża motoryzacyjna postuluje zastąpienie akcyzy tzw. podatkiem ekologicznym – należnym w takich samych sytuacjach, ale uzależnionym od poziomu emisji szkodliwych substancji w spalinach. Pojazdy wykorzystujące nowe technologie podlegałyby opodatkowaniu według niższych stawek. Taka zmiana, obojętna w skali dochodów budżetowych, mogłaby stać się skutecznym narzędziem pomocnym w kwestii odmłodzenia parku samochodowego w Polsce (należącego dziś do najstarszych w Europie), co z kolei przyczyniłoby się zarówno do ochrony środowiska naturalnego, jak i do poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego.

 

Co to jest leasing konsumencki?

Leasing konsumencki – to formuła  leasingu (czyli rodzaju umowy wynajmu, na podstawie której leasingobiorca nabywa prawo do korzystania z pojazdu za ratalną opłatą) skierowanego do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Obecnie możliwość skorzystania z takiej oferty jest ograniczona. Wynika to z konstrukcji przepisów podatkowych, które stwarzają problemy interpretacyjne i są sprzeczne z ustawą o kredycie konsumenckim. Nowe rozwiązania są  obecnie przedmiotem konsultacji społecznych prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki oraz obiektem prac Nadzwyczajnej Komisji Sejmowej Przyjazne Państwo. Celem postulowanych zmian jest umożliwienie zawierania umów leasingu z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej.

Rozwój leasingu konsumenckiego wpłynąłby na poprawę dostępności nowych samochodów i odmłodzenie parku samochodowego w Polsce. Ponieważ leasingowany pojazd przez cały czas trwania umowy jest formalnie własnością podmiotu finansującego, nie ma potrzeby tak rygorystycznego określenia wymogów dotyczących zdolności kredytowej nabywcy, jak w przypadku kredytu bankowego. Automatycznie rozszerza to zakres dostępności oferty. Ponieważ leasing dotyczy samochodów maksimum czteroletnich, zwiększenie dostępności tej oferty sprzyjałoby odmłodzeniu parku samochodowego w Polsce, a przez to poprawie bezpieczeństwa na drogach i lepszej ochronie środowiska naturalnego.

Według wstępnych szacunków, w latach 2010-13 z tytułu podatku VAT od kontraktów leasingu konsumenckiego mogłaby do budżetu państwa wpłynąć kwota w wysokości 2,2 mld zł. Kolejnym pozytywnym skutkiem zwiększenia dostępności nowych samochodów dzięki formule leasingu konsumenckiego byłaby poprawa koniunktury w przemyśle motoryzacyjnym i kooperujących z  motoryzacją gałęziach przemysłu.

 

Co to jest ELV?

ELV – end of life vehicles, czyli „koniec życia pojazdu” – to obszar zagadnień związanych z wycofaniem starych pojazdów oraz utylizacją i recyklingiem materiałów wykorzystanych do ich wytworzenia w zgodzie z zasadami dbałości o naturalne środowisko człowieka. Zgodnie z Ustawą o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, każdy producent, dystrybutor lub importer wprowadzający na rynek ponad 1000 pojazdów rocznie jest od 2006 roku obowiązany zapewnić ogólnopolską sieć odbioru starych pojazdów, aby umożliwić właścicielowi pozostawienie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Przepisy stanowią, że punkty takie muszą się znajdować w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Firmy motoryzacyjne wypełniają ten  obowiązek poprzez system umów cywilno-prawnych zawartych z firmami zajmującymi się zbiórką i recyklingiem pojazdów. Odpowiedzialność środowiskowa branży motoryzacyjnej nie ogranicza się do spełnienia ustawowego wymogu zapewnienia sieci odbioru wycofanych pojazdów, który jest jedynie ogniwem w łańcuchu funkcjonalnie powiązanych działań. Branża dba o wydajność procesów recyklingu, projektując pojazdy tak, by nadawały się do powtórnego przetworzenia. Na etapie projektowym oznacza to właściwą ocenę cyklu życia produktu i jego komponentów oraz uwzględnianie potrzeb recyklingu, czyli np. unikanie materiałów niebezpiecznych czy obciążających dla środowiska. Na etapie wytwarzania odpowiedzialność środowiskowa skłania producentów do użycia podczas produkcji materiałów pochodzących z recyklingu. Po wycofaniu pojazdu z ruchu odpowiedzialny producent zapewnia usunięcie materiałów szkodliwych oraz odzysk surowców, które w jakikolwiek sposób mogą być użyte powtórnie.